“Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar”ın (KVHS) kuruluş ve faaliyetlerini düzenleyen 7518 sayılı “Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” (Kanun), 02.07.2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Söz konusu Kanun ile 2 Temmuz 2024 öncesinde faaliyette bulunan Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının yürütmüş oldukları faaliyetlere devam edebilmek üzere 2 Ağustos 2024’e kadar Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK / Kurul) başvuru yapması zorunlu kılınmıştı.
7518 sayılı Kanun akabinde SPK ‘İlke Kararlar’ yayınlamış olup aşağıda bu kararlara değinilecektir;
38 SAYILI BÜLTEN/ 08/08/2024 TARİHLİ İLKE KARAR;
SPK’nın 7518 sayılı Kanun sonrası 08/08/2024 tarihinde yayınladığı ilk ilke karar, kripto varlık alım satım platformları yönüyle önemli düzenlemeleri içermektedir. 08.08.2024 tarih ve 38 sayılı Bültende yayımlanan 42/1259 sayılı Kurul İlke Kararının “Geçiş ve Uyum Hükümleri” başlıklı bölümünün (2) numaralı maddesi uyarınca, Kurul’un 02.07.2024 tarihli duyurusunda yer alan Ek/1’in belge listesinin (3) ve (4) numaralı maddelerinde talep edilen açıklama ve belgeleri eksik veya yetersiz iletmeleri sebebiyle Kurul, https://spk.gov.tr/kurumlar/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar/basvurusu-islemden-kaldirilan-platformlar-listesi-ve-basvurusu-isleme-alinmayan-platformlar-listesi linkinde yer verilen platformların başvurularını işlemden kaldırmıştır.
Sektör profili de dikkate alınarak belirli gerekliliklere sahip olması gerektiği ifade olunan kurumların kuruluş başvuruları bakımından ilke ve esasların bir kısmı aşağıdaki şekilde olup belirlenen İlke ve esaslarla uyumlu bilgi, belge ve açıklamaların sunulması için özenle çalışma yapılmasının önemi ortaya konmuş durumdadır:
- KVHS kurucu ve ortaklarında ilke kararda belirtilen kuruluş şartlarının bulunması gerekir.
- KVHS’lerin kuruluşuna Kurulca izin verilebilmesi için İlke Karar’da belirtilen kuruluş şartlarının bulunması gerekir. Bu şartlar içerisinde, ‘Ticaret ünvanlarında sunacakları hizmetleri göstermesi amacıyla “kripto varlık alım satım platformu” ibaresinin yer alması,’ ve ‘Asgari 50.000.000 TL sermayesinin tamamının nakden ödenmiş olması ve özsermayesinin bu tutardan az olmaması’ gerektiği İlke Karar’da belirtilmiş durumdadır.
- Kurucular, kuruluş şartlarına uygun olarak hazırlayacakları esas sözleşme, kendilerinin ve yöneticilerin (B) bölümünde öngörülen koşulları taşıdıklarını gösteren belgeler ve Ek/1 ve Ek/2’de yer alan belge ve formlar ile Kurul’a başvurur. Kuruluş başvurusunda Kurulca gerekli görülmesi halinde ek bilgi ve belge istenebilir.
- KVHS’lere bu madde uyarınca kuruluş izni verilmesi Kanun’un kuruluşla ilgili düzenlemelerine uyum sağlanması amacını taşımaktadır. Kuruluş izni alan şirketlerin Kurulca belirlenecek faaliyet ilke ve esasları kapsamında faaliyet izni almak üzere Kurul’a ayrıca başvurması gerekecektir.
Geçiş ve Uyum Hükümleri kapsamında 42/1259 sayılı İlke Karar’da ;
- başvuru tarihi itibarıyla herhangi bir müşterisi ve/veya müşterilere ait saklama bakiyesi bulunmayan şirketlerin beyanlarının Kanun’da öngörülen şartı sağlamadığı dikkate alınarak başvurularının işleme alınmadığı belirtilmiştir. Bu kapsamda Kurul, 08.08.2024 tarih ve 38 sayılı Bülteninde yayımlanan 08.08.2024 tarih ve 42/1259 sayılı Kurul İlke Kararının “Geçiş ve Uyum Hükümleri” başlıklı bölümünün (1) numaralı maddesi uyarınca, Kurula faaliyetine devam edeceğini beyan etmekle birlikte, başvuru tarihi itibarıyla herhangi bir müşterisi ve/veya müşterilere ait saklama bakiyesi bulunmayan platformların başvurularını işleme almamıştır.
- Kurul’un 02.07.2024 tarihli duyurusunda yer alan Ek/2 Formunu göndermeyenlerin ve Ek/1’in belge listesinin (3) ve (4) numaralı maddelerinde talep edilen açıklama ve belgeleri eksik veya yetersiz iletenlerin başvurularının işlemden kaldırılacağı, bu belgeler dışındaki belgelerin eksik olması durumunda, söz konusu eksikliklerin talep tarihinden itibaren en geç 15 işgünü içerisinde tamamlanarak Kurula iletilmesi halinde bu şirketlerin Kurul’un 02.07.2024 tarihli duyurusu uyarınca hazırlanan “Faaliyette Bulunanlar Listesi”ne eklenebileceği belirtilmiştir.
19/09/2024 TARİHLİ 1484 S.K. SAYILI İLKE KARAR;
Müşteri nakitlerinin alınması ve saklanmasında farklı uygulama örneklerinin bulunduğu, müşteri emirlerinin çeşitli sosyal medya uygulamaları üzerinden de alındığı, bazı varlıkların Kanun kapsamındaki yerinin listeleme esasları bakımından belirlenmesi gerektiği ve platformların reklam, ilan, duyuru ve kampanyaları ile yatırımcıların korunmasına yönelik diğer konularda düzenleme yapma ihtiyacı belirtilerek 19/09/2024 tarihli İlke Kararda bu hususlara yer verilmiş ve önem arz eden bir kısım başlıklar aşağıda sıralanmıştır;
- Müşterilerin tüm emirlerinin, platformların SPK’ya bildirdikleri kendilerine ait internet siteleri, mobil uygulamaları veya platformun yetkili personeli aracılığıyla platformların kayıtlı telefonları üzerinden alınması esastır. Bu esaslara aykırı şekilde işlem yapılması izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti olarak değerlendirilebilir ve bu doğrultuda cezalar uygulanabilecektir.
- Müşteriler adına açılacak olan hesaplar açıkça ilgili platform müşterilerine ait olduğu belirtilecek şekilde tanımlanıp amacı dışında kullanılamayacaktır.
- Platform müşterilerinin nakit transferlerinin bankalar veya ilgili mevzuatları uyarınca bu konuda yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilmesi zorunludur.
- Platformlarca müşteri nakitleri elden alınamaz, müşteriye elden teslim edilemez ve platformlar nezdinde herhangi bir şekilde saklanamaz.
- Telefon ile alınan müşteri emirlerinde emirlere ilişkin ses kayıtlarının ve loglarının değiştirilemez ve tahrif edilemez şekilde, dosya bütünlük değerlerinin zaman damgası ile saklanmasına imkan sağlayacak altyapının kurulması ve ilgili veri ve kayıtların 08.11.2024 tarihinden itibaren bu esaslara uygun olarak tutulması zorunludur.
- Dijital varlıkların temsilini ve sahipliğini kaydetmek için kullanılan, misli olmayan ve benzersiz nitelikteki kripto varlıklar (Nitelikli Fikri Tapu-NFT) ile sadece sanal oyunlarda çeşitli unsurlar oluşturmak ya da temin etmek amacıyla kullanılan kripto varlıklar Kanun’un 35/C maddesinin ikinci fıkrası uyarınca belirlenmesi öngörülen listeleme esasları dışındadır. Böylelikle NFT’lerin durumu netlik kazanmıştır.
- Platformların sunmaya yetkili oldukları hizmetler ile ilişkili olarak; her türlü yazılı basın, internet, telefon, radyo, televizyon, sinema gibi iletişim kanalları ile açık hava, basılı materyal gibi her türlü yazılı, görsel ve elektronik iletişim araç ve ortamları ile yapılacak yayın, ilan, reklam ve duyuruda objektif olmaları gerekir. Platformlar yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgilere dayalı ve müşterilerin tecrübe veya bilgi noksanlıklarını istismar edici yayın, ilan, duyuru ve reklam yapamazlar, diğer yazılı ve sözlü açıklamalarda bulunamazlar.
- Platformlar tarafından yürütülmekte olan promosyon kampanyalarına ilişkin olarak; a) Müşterilerine belirli bir getiri vaadi içeren veya bir veya birden fazla kripto varlığa yatırım yapılmasına yönlendiren nitelikte, b) Herhangi bir yöntemle platforma müşteri kazandıran kişilere veya kazandırdıkları müşterilere, herhangi bir menfaat veya faydanın sağlandığı promosyon kampanyaları düzenlenemez. Bu nitelikteki kampanyalar, işbu İlke Karar tarihini müteakip yatırımcı mağduriyeti yaratmayacak şekilde 15 gün içerisinde sonlandırılır.
- Kripto varlıkların müşterilerin kendi cüzdanlarında saklanmaması halinde, platformlar nezdindeki kayıtlarda müşteri hesaplarında yer alan kripto varlıkların saklandığı cüzdanların anahtarlarına ilişkin kontrolün, en geç 08.11.2024 tarihine kadar platformlarda olması gerekir. Bu hükme aykırı uygulamalar Kanunun 110/A maddesi kapsamında değerlendirilir.
KISA BİR DEĞERLENDİRME;
SPK, Kripto Varlıklara ilişkin müşteri varlıklarının izlenmesi, müşteri emirlerinin platformlar tarafından alınması süreçleri, bu emirlerin kayıt altına alınması, platformların ilan reklam ve duyurularda uyması gereken ilkelerle 19.09.2024 tarihli 2024/48 sayılı Bültende yayımlanan 1484 s.k. sayılı İlke Kararı ile genel olarak yatırım kuruluşlarındaki düzenlemelere benzer düzenlemeler getirmiş ve platformlara uyum için bazı süreler getirmiştir.
İlk olarak geçtiğimiz aylarda kripto varlıklar hakkında SPK’da kanun değişikliği yapılmış, devamında SPK, 08/08/2024 ve 19.09.2024 tarihli ilke kararlarını yayınlamıştır. İlke kararların içeriğinde de belirtildiği üzere, getirilen ilke ve esaslardaki amaç, geçiş sürecinde sağlıklı bir işleyişin yürütülmesi, sektörde yaşanma ihtimali olan çeşitli olumsuzlukların önüne geçilebilmesi ve aynı zamanda reklam, ilan, duyuru ve kampanyaları ile yatırımcıların korunmasına yönelik diğer konularda düzenleme yapma ihtiyacının giderilebilmesidir.
Faaliyette bulunan kuruluşların listesi, https://spk.gov.tr/kurumlar/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar/faaliyette-bulunanlar-listesi linkinde yer almakta olup SPK tarafından nihai olarak lisans alacak firmalar belirlenen ilke, esas ve usullerle belirlenecek ve Kanun’da belirtilen geçiş süreci bu şekilde tamamlanacaktır.
İşbu yazı sadece genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmış olup, bu yazı içerisinde yer alan değerlendirmeler hukuki tavsiye ya da hukuki görüş niteliği teşkil etmemektedir. Yazı kapsamındaki soru ve sorunlarınız bakımından hukuki danışman görüşü alınması tavsiye edilir. İşbu yazı içeriğinden dolayı herhangi bir şekilde MT Legal Hukuk Ofisine sorumluluk tahmili mümkün değildir.